Sự thật về Gia Cát Lượng

Lâu nay Gia Cát là thần tượng của nhìu người, nhưng có thật Gia Cát không có sai lầm

Đọc Tam quốc diễn nghĩa, không ai có thể phủ nhận tài năng kiệt xuất của Gia Cát Lượng về chính trị - quân sự - ngoại giao, nhưng cũng không thể bỏ qua những sai lầm lớn của ông trên cương vị đại quân sư, đại thừa tướng của nhà Thục, những sai lầm mà theo tôi - mang tính bước ngoặt khiến cho nhà Thục ngày càng suy vong.


Sai lầm 1: Thất thủ Kinh Châu
Năm 219, Quan Vũ lúc bấy giờ trấn thủ Kinh Châu đã đem quân tấn công quân Tào Tháo và chém Bàng Đức, nhưng lại mất cảnh giác với quân của Tôn Quyền mà không để ý rằng Tôn Quyền đang có âm mưu lấy lại Kinh Châu. Kết quả Kinh Châu bị mất và Quan Vũ, Quan Bình (con Quan Vũ) đã bị chết.

Đối với việc này, Quan Vũ chịu trách nhiệm trực tiếp, nhưng vì Gia Cát Lượng không chỉ đạo cặn kẽ cho Quan Vũ nên gây sai lầm lớn. Ông chưa nhận thức đủ nhược điểm của Quan Vũ là người nóng tính kiêu ngạo nên đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, mặc dù trước khi ông theo Huyền Đức rút khỏi Kinh Châu cũng đã từng dặn Quan Vũ 8 chữ vàng "Bắc cự Tào Tháo, đông hòa Tôn Quyền". Tin tức Kinh Châu thất bại báo về, cả Lưu Bị và Gia Cát Lượng đều hối hận nhưng trở tay không kịp.

Sai lầm 2: Thất bại bi thảm tại Hồ Đình, Tỷ Quy
Thất bại thứ hai là thất bại Hồ Đình vào năm 222. Mùa hạ năm 221, vừa lên ngôi Lưu Bị đã muốn lấy lại Kinh Châu và năm đó, mượn danh nghĩa trả thù cho Quan Vũ nên đã tuyên bố tuyệt giao với Đông Ngô, đem 70 vạn đại quân tiến đánh Đông Ngô.

Lưu Bị đánh Đông Ngô là vi phạm sách lược “liên Ngô chống Tào” của Gia Cát Lượng. Gia Cát Lượng biết rõ đánh Ngô hại nhiều hơn lợi, nhưng lại không tận tâm tận lực can ngăn Lưu Bị, để mặc Lưu Bị thân chinh dẫn quân đông chinh, nên dẫn đến thất bại bi thảm Hồ Đình, Tỷ Quy, sau chết ở thành Bạch Đế.

Sai lầm 3: Không theo kế của Nguỵ Diên chiếm Trường An
Khi Khổng Minh ra Kì Sơn lần thứ nhất, Nguỵ Diên đã hiến một kế tuy mạo hiểm nhưng cực hay: đi theo hang Tý Ngọ chỉ một trận là chiếm được toàn bộ Tây Trường An (phò mã Hạ Hầu Mậu trấn giữ vốn là tướng Ngụy vô mưu). Nhưng Gia Cát Lượng nhất quyết không nghe, cứ nhất nhất áp đặt ý kiến cho rằng đây là hành động vô cùng mạo hiểm, các tướng Nguỵ ắt đã có đề phòng - Nhưng ông lại không hề cho thám báo thăm dò việc này. Đây cũng là một việc rất cần thiết để cầu sự chiến thắng trong hoàn cảnh chiến tranh giằng co kéo dài mà chưa bên nào thực sự chiếm điều lợi hơn bên nào. Nếu thực hiện theo kế sách của Ngụy Diên (mà thành công), theo nhiều nhà quân sự, có thể cục diện Tam Quốc sẽ thay đổi rất lớn theo hướng có lợi cho nhà Thục.

Nói về chuyện đối xử với Ngụy Diên, Gia Cát Lượng cũng chứng tỏ sự đố kỵ của mình. Các nhà phân tích cho rằng: Ngụy Diên làm phản, chính vì Gia Cát Lượng gieo vào lòng ông tư tưởng phản trắc mà thôi.

Vừa mới gặp Ngụy Diên, Gia Cát Lượng đã thét quân chém đầu vì lý do: Kẻ làm thuộc hạ mà phản chủ cầu vinh (trong khi đó, Gia Cát Lượng cũng từng thu nạp biết bao hàng tướng với lý do: từ bỏ chỗ tối về với chỗ sáng).

Rồi sau đó Gia Cát Lượng liên tiếp trù dập Ngụy Diên. Ra quân thì chuyên cho Diên làm tiên phong, nhưng dâng kế nào cũng không nghe, bày mưu nào cũng không dùng. Như vậy thì làm sao Ngụy Diên - một tướng tài - có thể đội trời chung với Gia Cát Lượng, có thể toàn tâm toàn lực phục vụ cho nhà Thục?!

Sai lầm 4: Làm mất Nhai Đình
Nhai Đình là yết hầu của Hán Trung. Hán Trung là địa bàn chiến lược của nước Thục. Gia Cát Lượng hiểu rất rõ tầm quan trọng của Nhai Đình, nên khi cử Mã Tốc trấn giữ, đã bắt ông này phải viết bản quân lệnh, nếu để mất là phải chém đầu.
Sự cẩn thận này không thừa, nhưng điều đó phỏng có ích gì khi Gia Cát Lượng đã nhìn người không đúng. Trước khi chết, Lưu Bị từng dặn Khổng Minh rằng: “Mã Tốc là kẻ chỉ có hoa ngôn, không có thực tài, quyết không nên trọng dụng vào những việc lớn”.

Vậy nhưng Gia Cát Lượng không nghe, vẫn trao yết hầu của nước Thục vào tay kẻ chỉ biết cúc cung tận tuỵ với chính bản thân mình, mà không có thực tài thực học; Kẻ luôn tự cho mình là thông thạo binh pháp ấy, không đóng quân ở giữa ngã ba đường núi - theo như sự can gián của phó tướng Vương Bình, mà lại mang toàn quân lên đóng... trên đỉnh núi (Vương Bình chỉ được chia cho 5 nghìn quân đóng trại khác để tạo thế ỷ giốc?!). Và kết cục là Mã Tốc bại trận thảm hại tại Nhai Đình, 25 vạn quân Thục bị Tư Mã Ý cùng 2 con trai chia binh bao vây chặt, đánh cho tan tác, cuối cùng nhờ Tư Mã Ý chủ động mở một góc trận tha cho tàn quân Thục rút lui, Mã Tốc mới được toàn mạng trở về, Nhai Đình được trao cho quân Ngụy một cách dễ dàng như thế?!

Sai lầm 5: Tự làm suy yếu đất nước
Với tham vọng lớn thống nhất Trung Nguyên, Gia Cát Lượng 6 lần ra Kỳ Sơn đều thất bại, do nguyên nhân nôn nóng đánh giặc, chuẩn bị lương thảo không đầy đủ, hoặc sức của địch quá mạnh, hoặc nội tình nước Thục mâu thuẫn mà nửa chừng phải lui quân. Việc đánh nhau liên miên, không tích trữ được quân lương, của cải, khiến đất nước suy kiệt nhanh chóng và lòng dân ai oán.

Sai lầm 6: Phò tá kẻ bất tài, hoang dâm vô độ
Lưu Bị trước khi chết đã uỷ thác việc nước cho Gia Cát Lượng, nói rằng: “Tài năng của ông cao hơn Tào Tháo gấp 10 lần, nhất định có thể làm cho nước nhà ổn định, hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước. Nếu như ấu chúa không làm nên công việc lớn, mong ông giúp đỡ, còn như nó bất tài thực sự, ông có thể tự mình thay nó”. Lưu Bị còn để lại di chúc bắt Lưu Thiện phải kính nể Gia Cát Lượng như cha đẻ.

Lưu Thiện nối ngôi Thục đế mới 17 tuổi không có tài, Gia Cát Lượng phải lo lắng toàn cục, chỉnh đốn nội bộ và chấn chỉnh lực lượng. Mặc dù biết rằng lời Lưu Bị nói cốt là để khiến ông tận tụy với trách nhiệm phò tá Lưu Thiện mà không có ý soán đoạt ngôi vị, nhưng thấy Lưu Thiện hoang dâm vô độ, tin dùng bọn hoạn quan nịnh thần, không hề lo cho vận mệnh quốc gia, mặc dù ông có đủ quyền hành - và cả nghĩa vụ phải diệt trừ tận gốc mầm mống gây hoạ cho đất nước, đưa Thục lớn mạnh như di huấn của Lưu Bị, nhưng Gia Cát Lượng quyết giữ đạo nghĩa cổ hủ, làm "bề tôi trung" đến lúc chết chứ không trái mệnh với hậu chủ Lưu Thiện, để mặc bọn hoạn quan tiếp tục lộng hành. Kết quả Thục suy yếu rồi sau bị diệt vong.

Chính vì thế mới có nhận định rằng: Cơ đồ nhà Thục do một tay Khổng Minh dựng nên và cũng một tay ông hất đổ đi.
Còn nữa:
Cũng ý kiến này cho rằng, Gia Cát Lượng là người được La Quán TRung "tô son, vẽ phấn nhiều nhất" so với các nhân vật khác. Những điều này đúng hay sai ?

“Không thành kế” của Khổng Minh: Dựng chuyện !

Ngay từ đời Tấn (sau Tam quốc) đã có người tôn sùng Gia Cát Lượng. Một người tên Quách Xung còn đưa ra “5 chuyện của Gia Cát Lượng mà đời chưa biết”, trong đó có "không thành kế".

Cả 5 chuyện do Quách Xung đưa ra đều bị Bùi Tùng Chi bác bỏ khi chú giải Tam quốc chí. Lí do quan trọng để Bùi Tùng Chi bác bỏ là khi Gia Cát Lượng đóng quân ở Dương Bình thì Tư Mã Ý đang làm đô đốc Kinh Châu, đóng quân tại thành Tiết Uyển, nghĩa là xa hàng ngàn dặm, hoàn toàn không thể điều quân chớp nhoáng đi đánh Gia Cát Lượng. Mà như vậy, thì làm gì có "không thành kế" ?

Nhưng câu chuyện do Quách Xung bịa ra quá hấp dẫn, nên Tam quốc diễn nghĩa gán cho Gia Cát Lượng và đưa luôn vào truyện, các vở hí kịch về đề tài Tam Quốc cũng đua nhau diễn tích này.

Ba chuyện thất - không - trảm là ba trích đoạn được công diễn liên tục, chưa khi nào vắng mặt trên sân khấu. Thất là “thất thủ Nhai Đình”; không là “tòa thành bỏ trống”, tức "không thành kế"; trảm là “giết Mã Tốc”.

Ba chuyện này cực hay, nhưng đó là hư cấu, không phải sự thực lịch sử và cũng không lôgic.

Thí dụ, ở chuyện "không thành kế", Tam quốc diễn nghĩa cho rằng Tư Mã Ý không dám tấn công là sợ có quân Thục mai phục. Vậy sao không cử một toán trinh sát xem thực hư thế nào? Có mai phục hay chỉ là nghi binh?

Hơn nữa, Tư Mã Ý trông thấy rất rõ Gia Cát Lượng tươi cười một mình ngồi trên địch lâu gảy đàn. Gần đến như thế, tại sao không sai một vài cung thủ bắn chết béng Gia Cát Lượng cho rồi như binh pháp đã dạy: “Bắt giặc, bắt tướng trước”. Tư Mã ý thuộc làu binh pháp, chẳng lẽ không biết điều này?

Mặt khác, theo lời Quách Xung, khi ấy Tư Mã Ý có 25 vạn quân, Gia Cát Lượng có 1,5 vạn. Theo "Tam quốc diễn nghĩa", khi ấy Tư Mã Ý có 15 vạn quân, Gia Cát Lượng chỉ có 2.500 quân. Với quân số áp đảo như thế, Tư Mã Ý còn sợ gì mai phục? Muốn thăm dò địch tình, tránh bị mai phục, chỉ cần bao vây 3 ngày là biết liền. Vậy sao lại rút quân? Chẳng có lí do nào khiến Tư Mã Ý phải bỏ chạy cả. Vì vậy, khi chú giải Tam quốc chí, Bùi Tùng Chi kết luận câu chuyện Quách Xung đưa ra là không có cơ sở.

Bùi Tùng Chi viết: “Nếu quả như lời Quách Xung nói, Tuyên Đế (Tư Mã Ý) có 25 vạn quân, lại biết Gia Cát Lượng không có thực lực, nếu nghi có quân mai phục, tất tính cách tấn công, cớ sao lại rút lui?”.
“Lửa thiêu Tân Dã” thực ra là kế của Lưu Bị

"Không thành kế" là phịa đã đành, "Lửa thiêu Tân dã" cũng bị biến tướng. Thực ra có chuyện này, nhưng đó là mưu hoả công của Lưu Bị (sách Hậu Hán thư viết: Tiên chủ - Lưu Bị ém quân mai phục, rồi đốt trại giả vờ bỏ chạy. Lũ Đôn đuổi theo đều bị đánh tan tác). Chuyện là thế chứ không phải là mưu của Gia Cát Lượng.

Lửa thiêu Xích Bích thì có, nhưng đó là công của Hoàng Cái - bộ tướng của Chu Du, không phải do Gia Cát Lượng bày mưu. Đến như mượn gió đông lại càng nực cười. Tắm gội sạch sẽ, mặc đạo bào, xõa tóc đi chân không, Gia Cát Lượng biến thành phù thủy (nhận xét của Lỗ Tấn). Chuyện “mượn gió đông” cũng phịa nốt.

Gia Cát Lượng không phải phù thủy, mà là người thực. Trần Thọ trong Dâng biểu (Gia Cát Lượng tập), miêu tả “Gia Cát Lượng mình cao 8 thước, mặt mũi khôi ngô”. 8 thước thời Hán bằng 5 thước 5 tấc bây giờ, tức cao 1,84 mét.

Khi ra khỏi lều tranh, Gia Cát Lượng mới 26 tuổi. Tam quốc diễn nghĩa nói Gia Cát Lượng râu dài chấm ngực. 26 tuổi làm sao râu đã dài chấm ngực, đạo bào chấm gót? Quạt lông khăn lượt thì có thể, nhưng đó là mốt của các danh sĩ đời Hán mạt, không phải trang phục đặc thù của Gia Cát Lượng.

Câu “Quạt lông khăn lượt (thư thái ung dung), nói cười đấy mà cường địch tan thành tro bụi” là chỉ Chu Du, không phải chỉ Gia Cát Lượng. Nếu như có chuyện mượn gió đông thì là Chu Du mượn, vì rằng dân Đông Ngô xưa nay vẫn bảo chính Chu Du mới là người “mượn gió đông”.
“Thuyền cỏ mượn tên” là kế của Tôn Quyền

Gần đây, các học giả Trung Quốc đã soạn sách “100 điều chưa biết về Gia Cát Lượng”, trong đó có nêu nhiều tình tiết thực trong lịch sử mà nhà văn đã hư cấu. Một số tình tiết tiêu biểu là:

1. Quan Vũ giết Hoa Hùng: Truyện Tam quốc diễn nghĩa kể Quan Vũ chém Hoa Hùng trong nháy mắt, khi chén rượu mời của Tào Tháo trước khi ra trận còn nóng. Nhưng thực tế theo sử sách thì người giết Hoa Hùng, bộ tướng của đổng Trác là Tôn Kiên, người khai nghiệp ở Giang đông.

2. Thuyền cỏ mượn tên: Trong trận Xích Bích nổi tiếng, có tình tiết Gia Cát Lượng đi cùng Lỗ Túc và 30 thuyền cỏ trong sương mù, khiến Tào Tháo không dám xuất quân mà chỉ bắn tên ra. Thế là hàng chục vạn mũi tên cắm vào thuyền cỏ quay ngang. Gia Cát Lượng thu tên về nộp cho Chu Du. Sự thực việc dùng “thuyền cỏ mượn tên” là do chính Tôn Quyền thực hiện.

3. “Sinh Du hà sinh Lượng?”: Tam quốc diễn nghĩa kể chuyện Gia Cát Lượng 3 lần chọc tức Chu Du khiến Du tức phải than: “Trời sinh Du sao còn sinh Lượng?” rồi chết. Sự thực là Chu Du chết bệnh trong quân ngũ, không liên quan đến việc bị Gia Cát Lượng chọc tức.

4. Cha con Gia Cát Chiêm tử trận: Do đề cao Gia Cát Lượng, La Quán Trung để con và cháu ông là Gia Cát Chiêm, Gia Cát Thượng, tử trận khi đặng Ngải vào Tây Xuyên. Sự thực là cha con Gia Cát Chiêm đã hàng Đặng Ngải.

http://giadinh.net.vn

Hiện đang tiếp tục cãi vã tại: http://vnsharing.net/forum/showthread.php?t=84927