Tên và tầm (Padding)

MỌI SAO CHÉP PHẢI BIÊN RÕ NGUỒN VÀ TÁC GIẢ

Một người bạn vong niên của TT đã ưu ái gửi cho TT bài viết sau đây về tên trường mình.
Đăng đâu cũng phí thế nên mang về bộ tộc triển lãm phát.
Hắn, Padding gửi nhời chầu tộc Ka hai cờ!

Lâu nay, chi bộ quá quen thuộc với VATM, thành biểu tượng rồi. Đây là tên viết tắt của tên giao dịch quốc tế của Học Viện Y - Dược Học Cổ Truyền Việt Nam. Sở dĩ phải nói rõ như vậy vì một số đồng chí cố tình chơi khăm là Máy rút tiền tự động Việt Nam (Vietnam automated teller machine) hay Trung Tâm Kiểm Soát Không Lưu Việt Nam (VietNam Air Traffic Management). Ừ thì giá thi lại học lại hay gì gì đó có cao thật nhưng ai lại nỡ phiên dịch thẳng thắn như thế.

Các tổ chức muốn nổi danh như người nhớn đều có nhu cầu tìm cho mình một tên viết tắt để tiện cho việc phô phang thương hiệu, đặc biệt với bối cảnh trường mình có tên tiếng Việt dài miên man thoòng loòng, mấy ai đọc đủ.

Đây! Tỉ như oép-sai của trường mình, nghe nói là bộ mặt của trường cũng phập ngay cái tiêu đề: "VATM---Học Viện Y Dược Cổ Truyền Việt Nam". Chi bộ đừng có nhao nhao lên là tiêu đề này "vô học" nhé. Chỉ quên thôi. Đảm bảo thế. Còn tên tiếng Anh thì ghi ở ben-nờ là: "Viet Nam Academy of Traditional Medicine". Mình đã thấy ở các chỗ khác đều ghi là: “Vietnam Academy of Traditional Medicine”. Vậy thì tin vào đâu đây giữa 4bề8nháo?

Thôi thì đành lấy QUY CHẾ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC VIỆN Y - DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM tại: http://www.vatm.edu.vn/newsdetail.asp?targetID=271 vì trên oép-sai của trường chỉ có mỗi văn bản này là có thể làm chuẩn. Ở đây, tên tiếng Việt chính thức là: “HỌC VIỆN Y - DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM”. Rất hay! Phải có dấu gạch ngang mới đúng kiểu bởi vì Y và Dược được coi là hai ngành riêng. Tên có mỗi thế thôi mà chi bộ cứ có người nhầm là sao là sao? Lúc thì không có gạch ngang, lúc thì thiếu “dược”, lúc thì thiếu “học” là sao là sao? Nghe nói (nghe nói thôi nhé) cả bên VTV cũng nhầm nữa là sao là sao? Khi bấm vào bài này, chi bộ sẽ thấy tên oép-sai là: “VATM---Học Viện Y Dược Cổ Truyền Tuệ Tĩnh”. Đừng hỏi nhé. Sợ lắm!

Trong văn bản đó có quy định, tên giao tế (giao dịch quốc tế) là: “Vietnam Academy of Traditional Medicine” (Vietnam, năn Viet Nam). Như vậy, dù nó có trụ sở ở Hà Đông thị xã – Hà Tây tỉnh thì mình xin đem password ra đảm bảo nó vẫn chính là trường mình đó. Chi bộ đừng lăn tăn tại sao. Sợ lắm!

Lại nói về tên giao tế của trường, tức: “Vietnam Academy of Traditional Medicine”. Mình thấy không ổn. Chi bộ hãy hỏi tại sao. Sợ quái?

Thứ nhất. Với bọn phiên dịch bố láo, không chịu tìm hiểu thực tế tỉ như thằng Google, nó sẽ phiên ngay ra: “Việt Nam Học viện Y học cổ truyền”. Thế là mất toi chữ “dược”. Bọn này láo! Nhưng mà tiên trách kỷ phát đã. Tên giao tế thiếu chứ “Pharmacy” thì người trần mắt hột dịch cũng chỉ đến thế thôi. Cũng có người nói rằng YHCT đã bao gồm cả Dược học Cổ truyền, bằng chứng là BS YHCT phải kiêm luôn về thuốc. Nói như thế là đã đạt đến bậc thang cao của trình cãi cùn, nghĩa là cãi cùn có lý luận. Xin thưa, nếu như thế thì bỏ ngay “dược” ở tên tiếng Việt đi. Quốc tế quan tâm quái gì lý đấy. Vậy xin đề lại là: “Traditional Medicine and Pharmacy”. “And” tương ứng với dấu “-“ đã nói trên. Tiếng Việt để “và” e không tiện.

Thứ hai. Chữ Vietnam đặt ở đầu câu về mặt ngữ pháp không sai nhưng làm thế nó kém hoành tráng đi. Còn như ở ben-nờ ghi là: “Viet Nam” thì mình xin kính đề nghị bỏ ngay cho ngon. Tiếng Việt không có thằng con: “Viet Nam”, tiếng Anh chỉ có Vietnam (N) và Vietnamese (Adj). “Viet Nam” bơ vơ quá.

Thứ ba. Quay lại với tên tiếng Việt. Học Viện Y Dược học Cổ Truyền Việt Nam có hai cách hiểu.
- Học viện này chuyên về nền YHCT của Việt Nam (trong tương quan với cá nền YHCT khác).
- Học viện này chuyên về YHCT nói chung và thuộc về Việt Nam, do Việt Nam, vì Việt Nam.
- Nếu hiểu theo nghĩa thứ nhất thì nên bê Vietnam vào giữa thành: “Traditional Vietnamese Medicine and Pharmacy”. Ví dụ: “Institute of Information on Traditional Chinese Medicine” (Viện Thông tin Y học cổ truyền Trung Quốc - http://www.cintcm.ac.cn/opencms/opencms/en/index.html). Hay: “International Academy for Traditional Tibetan Medicine” (Học viện Quốc tế Y học cổ truyền Tây Tạng - http://www.iattm.net/ ).
- Nếu hiểu theo cách thứ hai thì đặt là: “Vietnam Academy of Traditional Medicine and Pharmacy” là ổn. Và với những gì mình được học ở trường thì mình thiên về cáh nghĩ thứ hai hơn.
Thứ tư, bàn về cách đặt tên theo cách nghĩ thứ hai đã nói ở trên.
- Cách đặt Vietnam làm bổ ngữ cho cụm đằng sau thực chất là hình thức sở hữu cách rút gọn. Hình thức sở hữu cách như vậy thường đặt cho tên trường mang tên danh nhân như: Harvard University, Stanford University, Yale University… Còn nếu không thì dùng sở hữu cách sẽ làm giảm tính trang trọng của tên trường. Mốt bây giờ là đặt: “of Vietnam” ở cuối, thế mới kinh. Có lẽ vì vậy mà Bắc Kinh Đại Học đổi “Peking University” thành “University of Beijing”. Một cách nâng hàng tên trường nữa là thêm “The” vào đầu tên. Cách này chỉ nên làm khi đã để “of Vietnam” ở cuối. Như vậy thì tên sẽ có hai từ “of”. Cũng không sao. Chả phải ngoại lệ. Ví dụ: Federation of Veterinarians of Europe (Liên đoàn các bác sĩ thú y châu Âu - http://www.fve.org ), “Ministry of Transport of Vietnam” (Bộ Giao thông vận tải Việt Nam - http://www.mt.gov.vn ) hay kinh hơn là văn bản có 3 chữ of như: “Declaration of Establishment of State of Israel” (Tuyên bố thành lập nhà nước Israel).
Thứ năm. Nếu sợ nhiều “of” thì có thế thay chữ “Academy of” bằng “Academy for”. Ví như: “Academy for the Study of the Psychoanalytic Arts” (Học viện Thực hành Nghệ thuật Tâm lý - http://www.academyanalyticarts.org ), “International Academy for Traditional Tibetan Medicine”… Tuy nhêin, để dùng "for" thì trong tên phải có động từ hoặc danh-động từmới đúng kiểu.

Túm lại mình đề xuất một số tên theo mức độ ưu tiên sau:
1. The Academy of Traditional Medicine and Pharmacy of Vietnam (ATMPV).
2. The Academy for Traditional Medicine and Pharmacy of Vietnam.
3. Vietnamese Academy of Traditional Medicine and Pharmacy (dùng Vietnamese hợp lý hơn).
4. Và hehe, The University of Traditional Medicine and Pharmacy of Vietnam.
Và cuối cùng, chi bộ thắc mắc làm sao trường mình có thể đặt tên chưa hợp lý được? Đừng hỏi. Sợ lắm.

Padding
2010-11-11
edited on 2010-11-12